X
تبلیغات
جزوه های کارشناسی ارشد باستان شناسی

جزوه های کارشناسی ارشد باستان شناسی
 
جدیدترین جزوات ارشد باستان شناسی دانشگاه تهران

جاوا اسكریپت

8. تاریخ

موزه ملی ایران

طبق اسناد تاریخی، پیشنهاد ایجاد مکانی به نام موزه، برای نخستین بار در ایران از سوی مرحوم مرتضی قلی هدایت ملقب به صنیع الدوله مطرح شد که هرگز نتوانست به آرزویش جامه عمل بپوشاند؛ پس از آن، در سال 1295 هجری شمسی همزمان با تأسیس وزارت معارف و صنایع مستظرفه در ایران، اولین موزه به معنای اعم آن (قدیمی‌ترین موزه ایران به معنای اخص، موزه همایونی است که به دستور ناصرالدین قاجار در ضلع شمال کاخ گلستان در سال 1294 هجری قمری برپا گردید و متشکل از هدایای خارجی شاهان قاجار و جواهرات سلطنتی بود.) به نام "موزه ملی" به همت مرتضی قلیخان ممتازالملک با دارابودن بیش از 270 قلم شیء در یکی از اتاقهای مدرسه دارالفنون برپا گردید که پس از مدتی آثار تاریخی این مجموعه نیز از مدرسه درالفنون به تالار آئینه واقع در ساختمان مسعودیه منتقل شد.

همزمان با برپایی نخستین موزه در ایران و پی بردن مردم به اهمیت مواریث فرهنگی از یکسو، و از سوی دیگر با آغاز حفاریهای باستان شناسان اروپایی به ویژه هیأت فرانسوی به ریاست ژاک دمرگان (J.Demorgan) در شوش و لغو انحصار امتیاز کاوش فرانسویان در ایران در سال 1306 هجری شمسی ایجاد موزه ای جهت نگهداری و نمایش آثار به دست آمده از حفریات باستانشناسی احساس شد؛ از همین رو، از سوی دولت وقت به آندره گدار (A.Godard) مهندس معمار فرانسوی – که از سال 1308 هجری شمسی در استخدام دولت وقت ایران بود – ماموریت داده شد تا نقشه نخستین موزه علمی ایران را طراحی کند؛ در نهایت، ساختمان موزه ایران باستان به سبک معمـاری ایرانی با سردر ورودی مشابه ایوان بلند طاق کسری مطلق به دوره ساسانی و با آجرهای قرمز رنگ بر اساس طرح مهندس معمار فرانسوی و با معماری حاج عباس قلی معمار باشی در سـال 1314 هجـری شمسی آغاز شـد و پس از 2 سال مورد بهره برداری قرار گرفت.

در حال حاضر، موزه ملی ایران شامل دو ساختمان مجزا به نامهای موزه ایران باستان (تاریخ تاسیس 1316 هجری شمسی) و موزه دوره اسلامی (تاریخ تاسیس 1375 هجری شمسی) است هم اکنون موزه ملی ایران 13 بخش مختلف شامل بخشهای پیش از تاریخ، تاریخی، اسلامی، مهر و سکه، مرمت، بخش کتیبه ها، کتابخانه و مرکز اسناد، پژوهشی تاریخ هنر ایران، پژوهشی تاریخ تمدن ملل، عکاسی، روابط عمومی و روابط بین الملل و پایگاه اطلاع رسانی و حفاظت فیزیکی را در برمی گیرد. که در طی سالیان متمادی در فضای داخلی موزه ملی ایران راه اندازی شده است.

سالن ایران باستان
موزه ایران باستان در سال 1316، رسماً بازگشایی شد. اندیشه تأسیس و فعالیت موزه، در بطن تفکرات و تحولات سال های دهه 1300 و 1310 خورشیدی شکل گرفت. در این سال ها،‌اندیشه های نوگرائی، با تکیه بر اصول فرهنگ کهن ایرانی و احیای سنت ها و ارزش ها و افتخارات ایران باستان، گسترش و نمود روزافزونی داشت، که تبعات آن احداث نهادها و موسسات علمی – فرهنگی، صنعتی، نظیر دانشگاه تهران، بیمارستان ها، مدارس و ... موزه بود.
ساخت موزه دوران اسلامی با انگیزه انجام فعالیتهای مختلف فرهنگی در سال 1323 در محوطه برپایه همین تفکرات، تغییرات بنیادین در قوانین باستان شناسی و علمی شدن این شاخه از فعالیت ها و پژوهش های تاریخی – فرهنگی به وجود آمد، و در عین حال فعالیت های میدانی و پژوهشی باستان شناختی،هدف مند شد و توسعه کمی و کیفی مشهودی یافت.

به تبع آن، اندیشه ایجاد مکانی جهت ارائه آثار تاریخی – فرهنگی و پژوهشی ، پیرامون فرهنگ و تمدن ایران و معرفی و آموزش آن در سطوح داخلی و خارجی قوت گرفت که ماحصل آن، ارائه طرح، تصویب و تأسیس موزه ایران باستان بود.
جهت عملی شدن این اندیشه، وزارت معارف آن زمان ، آندره گدار، مهندس مهمار فرانسوی، که متخصص مطالعات شرق شناسی نیز بود را به ایران دعوت نمود و مسئولیت امور اجرائی و مدیریتی موزه ایران باستان را به وی محول نمود.
آندره گدار، طرح و پلان موزه را که بعدها به دلایلی، تغییراتی در آن ایجاد شد را بر پایه معماری سنتی ایرانی، بویژه معماری پارت و ساسانی، ارائه نمود. در این طرح، پلان با حیاط مرکزی و ورودی طاق ضربی و کاربرد آجرهای قرمز و شبهه ستون های تزئین، شاخصه های معماری دوره اشکانی، ساسانی را بویژه کاخ اردشیر در فیروزآباد و کاخ کسری در تیسفون را به وضوح نشان میداد. اندیشه یک چنین طرحی درست متناسب با اهداف و فعالیت های موزه بود، چرا که موزه ایران باستان به واقع به عنوان موزه مرکز باستانشناسی ایران، در برگرفتن آثار تاریخی- فرهنگی بدست آمده از کاوش های باستان شناسی در سراسر ایران فعالیت می کرد .
طرح سنتی ارائه شده توسط گدار، توسط 2 نفر معمار ایرانی شاغل در وزارت معارف ( استاد مراد تبریزی و...) به مرحله اجرا در آمد.
گسترش کاوش های باستان شناختی و ازدیاد روز افزون آثار در موزه ملی ایران ، موجب شد که این موزه طی چند مرحله، گسترش کمی و کیفی یا درحد فاصل سالهای 1357 تا 1370، علاوه بر تعویض ویترین های موزه، نوسازی سیستم گرمایشی و سیستم برقی موزه، واحدهایی تحت عنوان انبار و گنجینه در زیر موزه موزه ، ساخته و اضافه شد.
در سال 1375، آثار دوران اسلامی، رسما ً از موزه ایران باستان منفک و به ساختمان مجاور موزه منتقل شد. این ساختمان که درسال 1337 ساخته شده بود، در ابتدا با هدف احداث موزه منتقل شد. این ساختمان که درسال 1337 ساخته شده بود، در ابتدا با هدف احداث موزه مردم شناسی مدنظر بود، که پس از انقلاب، با ایجاد سازمان میراث فرهنگی، و تمرکز اشیاء باستانی در موزه ایران باستان، طرح تغییر نام کلی موزه، به موزه ملی ایران و اضافه شدن موزه ای تحت عنوان موزه اسلامی مطرح و اجرا شد که در نهایت در سال 1375 با گشایش رسمی موزه دوران اسلامی، مجموعه موزه ایران باستان و موزه دوران اسلامی، تحت عنوان موزه ملی ایران رسمیت یافت.
همانطوریکه عنوان شد، موزه ایران باستان در واقع موزه باستان شناسی ، با اهداف معرفی غنای تاریخی – فرهنگی ایران است، و به همین دلیل به عنوان موزه مادر در کشور، وظیفه غنی سازی سایر موزه های باستان شناسی ایران را برعهده دارد.
در موزه ایران باستان 2 بخش اصلی وجود دارد که متناسب با تقسیم بندی ادوار فرهنگی و گاهنگاری مصوب باستان شناختی، تحت عنوان بخش پیش از تاریخ و بخش تاریخی معرفی شده است.
در عین حال به دلیل غنای برخی از مجموعه های موزه، بخش های فرعی بطور کمابیش متصل در سالن موزه ایران باستان فعالیت می کند، از جمله بخش مهر( و سکه) و بخش برنزهای لرستان با تکیه بر مدارک باستان شناختی، پیشینه حضور انسان فرهنگی، و فرهنگ جوامع انسانی در ایران، به دوره کهن سنگی قدیم باز می گردد.
قدیمی ترین ابراز و آثار فرهنگی بدست آمده از گروه های انسانی این دوره در ایران، مربوط به حدود 250000 تا 1000000 سال پیش است که از مناطق کشف رود خراسان، گنچ پرگیلان، هلیلان لرستان، ماهی دشت کرمانشاه و... بدست آمده است.
مهمترین آثار فرهنگی برجای مانده از این دوران در ایران و در تمامی نقاط جهان، ابزارهای سنگی است. این دوره، معرف فرهنگ هایی است که تقریباً بطور کامل وابسته به محیط زیست خود بوده اند. جوامع و گروه های انسانی که جهت تامین معیشت خود ، از طریق جمع آوری خوراک و شکار، در محدود های مشخص جغرافیایی در تردد بوده اند. فرهنگ هائی که فاقد مساک دائمی و معماری بوده و فرمول معیشتی آنها، تهیه و مصرف بوده است.
تکنولوژی ابزار سازی این دوره، با تراش سنگ و ایجاد ساتورها و قلوه ابزارها و همچنین کاربرد آنچه که طبیعت در اختیارشان قرار میداد، مثل چوب و... شناخته شده است.
دوره کهن سنگی که خود به دوره های کوچک تری تقسیم بندی می شود( کهن سنگی قدیم،میانه، جدید و پایانی) معرف یک دوره طولانی مدت از حیات اجتماعی – اقتصادی و فرهنگی انسان است که تاریخ های نسبی آن در ایران به شرح زیر است:
کهن سنگی قدیمی 1000000 تا 250000 سال قبل
کهن سنگی میانی 250000 تا 70000-40000 سال قبل
کهن سنگی جدید 40000 تا 15000 سال قبل
کهن سنگی پایانی 15000 تا 10000 سال قبل
مدارک تقسیم بندی دوره بزرگ کهن سنگی ، علاوه بر بعد زمانی، تحولاتی است که در تکنولوژی ساخت ابزارهای سنگی به وجود می آید. مسلماً یکی از شاخصه های فرهنگ انسانی ، روند پیشرفت آن است.
در دوره کهن سنگی میانی، تولید و ساخت ابزارهای متنوع تر و ظریف تر، با گسترش کاربرد آنها، و در دوره کهن سنگی جدید ،تولید تیغه های سنگی، ابزارهای حکاکی، مته ها و... ابزارهای هندسی و در کهن سنگی پایانی ، تخصصی تر شدن ابزارها و تولید ابزاری کمپوزیت را شاهد می باشیم.
مسلماً با پیشرفت در صنایع ابزار سازی، اقتصاد و معیشت نیز دچار دگرگونی شده و شناخت و تسلط انسان بر محیط زیست پیرامون خود و خواص مواد، فزونی میابد. ماحصل روند پیشرفت تکنولوژیکی و فرهنگی و اقتصادی واجتماعی دوره سنگ، در دوره بعدی که تحت عنوان نوسنگی شناخته میشود، به بروز انقلاب مهمی در ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی انسان منجر شد. در این دوره، به مرور، ودر برخی مناطق مستعد زیست محیطی، تحول عظیم تولید خوراک ( کشاورزی و دامداری) واستقرار دائمی ( معماری) بوجود آمد.
این دوره خود به دو دوره کوتاهتر نوسنگی قبل از سفال و بعد از سفال تقسیم بندی شده است. سفال از مهمترین دست آوردهای تکنیکی – فرهنگی جوامع دوره نوسنگی است که کاربرد وسیع آن در شئونات مختلف جوامع انسانی، آنرا به مهم ترین مدارک در تحلیل های باستانشناختی، پیرامون شناخت ویژگی های فرهنگی، تحولات و تاثیرو تأثرات متقابل فرهنگی، مبدل ساخته است. تولید غذا، یعنی پرورش غلات و پرورش حیوانات، توام با معماری وایجاد صنایعی مثل سفالگری، جوامع انسانی را در دوره نوسنگی وارد مرحله روستانشینی نمود.
این دوره از حدود 10000 سال پیش آغاز شده و تا حدود اواسط هزاره 5 هـ.ق. ادامه دارد. شاخصه دوره ده نشینی ، ایجاد استقرارهای موقت، فصلی و دائمی ، با معماری خشتی و چینه ای و تولید و کاربرد سفال و صنایع ابزارسازی سنگی و صنعت نساجی است.
در اواسط هزاره 5 ق.م. با ابداع و کشف تکنولوژی ذوب مس، تحول عظیمی در ساختارهای اجتماعی – فرهنگی و اقتصادی جوامع این دوره که به عصر کالکولتیک موسوم است، به وجود آمد.
تولید ابزارهای فلزی از جنس مس به مرور ساختار اجتماعی جامعه به سمت ساختار طبقاتی سوق داد. پیشرفت تکنولوژیکی فلزگری در اوایل هزاره سوم ق.م با ابداع و ساخت آلیاژ برنز(مفرغ) به اوج خود رسید.
در عصر کالکولیتک تولید انبوه سفال با ابداع چرخ تند گردش سفالگری و توسعه ارتباطات بازرگانی – فرهنگی یکی از شاخصه های مهم این دوره است.
مهمترین محوطه های عصر کالکولتیک ایران در موزه ایران باستان، محوطه های سیلک اسماعیل آباد، قره تپه ، چشمه علی ، تپه قبرستان و... می باشند.
حاشیه کویر مرکزی ایران یکی از مناطق مهم درتولید سفال و کاربرد تکنولوژی ذوب مس است . تپه قبرستان (4500 ق.م) و تل ابلیس کرمان (4200 ق.م.) به عنوان قدیمی ترین محوطه های شاخص در ذوب و استخراج مس شناخته می شوند.
عصر برنز همزمان با دوره آغاز شهرنشینی دوره آغاز نگارش و ابداع خط است. این دوره یکی از مهمترین ادوار حیات سیاسی – اجتماعی، فرهنگی واقتصادی جوامع انسانی است . ساخت آلیاژ مستحکم برنز، به توسعه کمی و کیفی ابزار سازی در تمامی زمینه های فرهنگی انجامید. در این دوره جوامع، بویژه در دشت خوزستان و مناطق جنوب شرق ایران، به شکل جوامع طبقات با نظارت سیستم ها و نهادها حکومتی شناخته می شوند که از سطح وسیع تبادلات بازرگانی – فرهنگی درون منطقه ای و برون منطقه ای برخوردار است. پیشرفت جوامع این دوره با کشف تکنولوژی ذوب واستخراج آهن روند رو به رشدی یافت.
عصر آهن از حدود 1500 تا 550 ق.م. ادامه می یابد. در این دوره شاهد نقل وانتقالات بزرگ قومی و نژادی در آسیای جنوب غربی می باشیم، که یکی از شاخصه های آن، احتمالاً ورود اقوام هند و ایرانی به سرزمین ایران است. از این دوره تعداد زیادی گورستان وتعداد محدودی محوطه های استقراری مورد شناسایی قرار گرفته است. که بویژه در گیلان، مازندران ، آذربایجان، کرمانشاهان، لرستان و حاشیه کویر مرکزی ایران، شاهد تراکم و تجمع فرهنگ ها و استقراری این دوره می باشیم.
عصر آهن از نظر تاثیر نیز مشهودی که در کلیه ساختاری اجتماعی، فرهنگی ایران برجای نهاد از اهمیت زیادی در مطالعات تاریخ و فرهنگ ایران برخوردار است. این دوره پیش زمینه شکل گیری نخستین حکومت های ایرانی به شکل امپراتورهای بزرگ در آسیای جنوب غربی شد. به واقع ورود، توسعه و قدرت گیری فرهنگ های عصر آهن در ایران، به سیادت و برتری اقوام سامی نژاد در آسیای غربی خاتمه داد. مادها نخستین قومی بودند که در این دوره، حدود 708 (712) ق.م. موفق به براندازی امپراتوری بزرگ آشور شده و حکومتی را تامین کردندکه تا سال 550 ق.م. ادامه یافت. در این سال کوروش بزرگ، پایه گذار امپراتوری معظم هخامنشی شد. امپراتوری که در اوج قدرت خود در سه قاره آسیاء اروپا و آفریقا گسترش یافت.
دوره هخامنشی پایه گذار تحولات محسوسی در روند ارتباطات فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی دنیای باستان شد. آزادی اندیشه و ادیان، حرمت به فرهنگ های تابعه، تلاش در جهت آبادی و عمران امپراتوری ، توسعه بازرگانی، ایجاد حقوق فردی و شهروندی از تاثیرات این دوره است. در سال 320 ق.م. با پدرش یونانی ها و مقدونی ها به رهبری اسکندر، حکومت هخامنشی منقرض شد و سرزمین ایران به مدت حدود 78 سال زیر سلطه بیگانه رفت. ترویج فرهنگ و تمدن هلینیسم (یونان مابی)، خط و زبان یونانی و تبلیغ اندیشه ها و باورهای مذهبی یونانی از تبعات این دوره است، اما در سال های حدود 250 ق.م. با قیام قبایل پارت( اشکانی) از دسته اقوام ایرانی شمال شرقی، به مرور یونانی ها و مقدونی ها شکست خورده و از ایران رانده شدند و اشکانیان طولانی ترین سلسله پادشاهی را در ایران از حدود 250 ق.م. تا 226 میلادی حدود 476 سال، بنا نهادند.
شاخصه دوره اشکانی، تلاش در جهت احیای فرهنگ و تمدن ، خط و زبان و مذاهب ایران باستان است. همچنین این دوره از نظر سیاسی، یکی از دوره های درخشان ایارن است، زیرا اشکانیان ابتدا یونانی ها و سپس رومی ها را بارها و بارها شکست داده و ایران را بار دیگر به عنوان یکی از 2 قطب قدرتمند دنیای باستان ، معرفی نمودند. در سال 224 میلادی اردشیر ساسانی ، اردوان پنجم آخرین پادشاه اشکانی را شکست داد و حکومت ساسانی را پایه ریزی نمود که تا سال های حدود 656 میلادی به حیات خود ادامه داد. دوره ساسانی یکی از ادوار شکوفای فرهنگ و تمدن ایرانی است.
در این دوره مذهب زرتشتی گری به عنوان مذهب رسمی اعلام شد و سیستم حکومتی ملوک الطوائفی دوره پارت، به حکومت متمرکز شاهنشاهی بدل شد. دوره ساسانی در واقع حلقه ارتباط فرهنگی ایران قبل و بعد از اسلام است. تعبیر دیگر ساسانیان بخش مهمی از شاخصه های فرهنگی ایران باستان را به دوران اسلامی منتقل نمودند.

موزه دوران اسلامی
نمونه های متنوعی از اشیاء و آثار هنری دوران مختلف در موزه دوران اسلامی به نمایش در آمده است. این موزه شامل سه طبقه می باشد. در طبقه اول آن، سالن اجتماعات و نمایشگاه موقت قرار دارد. در طبقه دوم نمایش اشیاء بصورت موضوعی می باشد و شامل گنجینه قرآن، نسخ خطی ( شامل کتب علمی، ادبی ، تاریخی) و موضوعاتی چون نقاشی و خوشنویسی، ادوات و ابزار کتابت، وسائل روشنائی، ابزار نجوم، ابزار پزشکی، و هنرهائی چون سفالگری، فلزکاری ، منسوجات و ... است . در طبقه سوم اشیاء بر اساس سیر تاریخی و با تکیه بر تزئینات معماری ارائه شده است. اکثر این اشیاء در طی حفریات علمی باستان شناسی بدست آمده و یا مربوط به مجموعه های معتبری چون مجموعه آستان شیخ صفی الدین اردبیلی است نمونه ای از این اشیاء عبارتند از: کاسه سفالی با کتیبه کوفی از نیشابور، قرن 3 هـ.ق. . قسمتی از کتیبه آجری به خط کوفی، از مدرسه نظامیه خردگرد خراسان قرن 5 هـ.ق .قرآن مذهب و مرصع به خط احمد بن السهروردی با تاریخ 706 هـ.ق محراب کاشی زرین فام معروف به در بهشت، امامزاده علی بن جعفر قم، با کتیبه کوفی، نسخ، ثلث، عمل یوسف بن علی بن محمد بن ابی طاهر، کاشان، تاریخ 713 و 734هـ. ق و...

نشانی: تهران خیابان امام خمینی ابتدای خیابان 30 تیر

http://www.nationalmuseumofiran.ir/webforms/fa/general/About.aspx

موزه تاریخ ( تماشاگه تاریخ)

آثار به نمایش گذاشته شده در موزه تاریخ به تاریخ معاصر ایران (200 سال اخیر) اختصاص دارد و شامل ظروف و وسایل شخصی ناصرالدین شاه‌، تابلوهای کمال‌الملک و ... است‌.
تماشاگه تاریخ مشتمل بر چند خانه است‌: نگارخانه‌، کتاب‌خانه‌، تماشاخانه‌، چای‌خانه‌، سفره‌خانه و ساختمان اصلی که در مجموع سه طبقه را تشکیل می‌دهد. طبقه زیرین شامل تماشاخانه‌، طبقه میانی‌، سالن‌های موزه و بخش اداری و طبقه فوقانی نگارخانه است که مکان نمایش ادواری آثار گوناگون هنرمندان است‌.
در بخش تماشاخانه‌، تابلوهای رنگ روغن مربوط به قرن 13 هجری‌، ظروف سفالی‌، جام و ظروف فولادی که در قرون 12 و 13 هجری‌، در کشورهای انگلستان‌، روسیه و ایران ساخته شده‌اند و هم‌چنین‌، ظروف شیشه‌ای از جنس کریستال متعلق به چکسلواکی سابق و کاسه و بشقاب چینی و بسیاری ظروف دیگر به نمایش گذاشته شده‌اند.
در بخش‌های دیگر تماشاخانه‌، تابلوهای رنگ روغن که چهره‌های صنیع‌الدوله‌، مصورالممالک‌، ظهیرالدوله و مظفرالدین شاه در آن‌ها دیده می‌شود، قلمدان‌های بسیاری با طرح‌های مختلف از جنس مقوای فشرده‌، کاشی نقش برجسته‌، قاب آینه از جنس نقره‌، شمعدانی‌ها، نقاشی‌های مینیاتور از استاد فرشچیان‌، انواع شمشیر و تفنگ‌، کیف دستی ناصرالدین شاه و بسیاری آثار دیگر و در بخش نگارخانه نیز آثار به نمایش گذاشته شده هنرمندان مختلف دیده می‌شود. در فضای باز مجموعه سفره خانه سنتی و مرکز خرید دایر است‌.
نشانی خیابان ولیعصر بعداز میرداماد نبش قبادیان

http://www.allmuseums.com/tamashgahtarikh_museums.html

 

موزه تاریخ

موزه تاریخ یکی از مراکز خاص کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است و در 1369، با هدف ترغیب کودکان و نوجوانان به مطالعه و شناخت بهتر تاریخ و وقایع تاریخی احداث شد.
کودکان در این موزه‌، بعد از عبور از تونل زمان و تماشای روند پیدایش تمدن‌، به سالنی می‌رسند که به صورت زیبایی درست شده و در آن‌جا با نمایش عکس و توضیحاتی مبنی بر چگونگی به وجود آمدن کره زمین و موقعیت ما در کهکشان‌، به فراخور سنی خود با تاریخ جهان‌، نمونه‌هایی از تاریخ ایران‌، سرزمین پیامبران (خاورمیانه‌)، تاریخ انبیا، دین اسلام‌، سرزمین مکه (کعبه‌) و نمونه‌ای از جنگ و صلح در زمان پیامبر اسلام آشنا می‌شوند.
معماری این بنا با توجه به بخش‌های مختلف آن‌، با مخاطب ارتباط برقرار می‌کند، مخصوصاً این که موزه به‌صورت حلزونی طراحی شده و دارای تونل‌های تنگ به سبک خانه‌های قدیمی است‌.
نشانی: خیابان پیروزی

http://www.allmuseums.com/tamashagahzaman_museums.html

 

 


برچسب‌ها: موزه های تهران, تاریخ
نوشته شده در تاريخ سه شنبه چهاردهم خرداد 1392 توسط منابع و جزوات ارشد باستان شناسی
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک
  • آرزوی سفر
  • مرکز دانلود رایگان